Asansöre ayrılan kaynağın yarısı ithalata gidiyor

Yayın Tarihi 1 Eylül 2016 Dürdane Abdal Yazdır

Asansör Sempozyumu 2016 Sonuç Bildirisinde, asansörlere ayrılan ülke kaynağının 500 milyon dolar olduğu ve bunun 246 milyon dolarının ithalata gittiği vurgulandı. Aşağıda Sonuç Bildirgesinden alıntılar yayımlıyoruz.

  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre ülkemizdeki asansör sayısı yaklaşık 500.000'dir. Bakanlık, 2015 yılında bu asansörlerin 203.231 adedinin periyodik kontrolünün gerçekleştiğini ve bu asansörlerin % 58`inin kullanılmasının sakıncalı olduğunu açıkladı.
  • Periyodik kontrol sonucu uygunsuz bulunan asansör ve bakımcı firmalara Bakanlıkça da yaptırımda bulunulması gerektiği ve periyodik kontrollere ilişkin bakım firmalarının sorumluluklarının artırılmasının gerekliliği vurgulandı.
  • Bakanlık verilerine göre; 2015 yılında ülke olarak, montaj, belgelendirme hizmetleri, periyodik kontrol hizmetleri, aksam üretimi ve bakım hizmetleri de dahil olmak üzere asansörlere ayırdığımız yıllık ülke kaynağı 500 milyon dolar seviyelerindedir. Bu kaynağın yarısı yani yaklaşık 246 milyon doları ithalat nedeniyle yurtdışına aktarılmıştır. Dikey yapılaşmanın artmasıyla birlikte, asansörlerden kaynaklı olarak cari açık miktarı da büyüme eğilime girecektir.
  • Acilen Ar-Ge teşviki başta olmak üzere, uluslararası standartlara uygun olarak yapılacak yerli üretimi artırmak için önlem alınması çağrısı yapılarak, başta hidrolik asansörler ve yürüyen merdivenlerde yaşanan dışa bağımlığın çözümü için özel bir sanayileşme politikasına ihtiyaç bulduğu vurgulandı.
  • Meslek odalarının sürdürdüğü mesleki denetim hizmetlerinin önündeki tüm engeller ve sınırlamaların kaldırılması gerektiği ve mesleki denetimin olmazsa olmaz koşulunun "uzmanlık ve belgelendirme" olduğu belirtilmiştir
  • Periyodik kontrol çalışmalarında farklı uygulamaların yapıldığı tespiti ile, kontrol uygulamalarının aynılaştırılması için hem kriterler bazındaki farklı uygulamaları aynılaştırmak hem de kontrol kriterlerinin tamamının gözden geçirilip yeniden düzenlenmesi amacı ile teknik çalışmaların yapılması ve sonuçlarının Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanması gerekliliği vurgulandı.
  • Periyodik kontroller sonucunda güvensiz bulunan asansörlerin 30 veya 60 gün içerisinde uygunsuzlukların giderilmediği takdirde ilgili idareler tarafından hizmetten men edilmesi gerekliliği hükmünün, kırmızı ve sarı etiket oranlarının çok yüksek olması ve firmaların teknik eleman kapasitelerinin sınırlı olmaları dikkate alınarak bu sürelerin gözden geçirilmesi gerekliliği vurgulandı.

Asansörlerin güvenli hale getirilmesinde mali boyut devlet tarafından desteklensin

  • Eski asansörlerin güvenli hale getirilmesi için binalarda yöneticilerin para toplamak için çok zorlandığı ve bu nedenle pek çok asansörün kırmızı etiketli ve güvensiz olarak kullanılmaya devam edildiğinden yola çıkılarak; mevcut asansörlerin güvenli hale getirilmesi konusunda ortaya çıkacak olan mali boyutun devlet tarafından vergi-teşvik vb. mekanizmalar ile desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

Yeşil etiket oranı gerilemeye devam ediyor

  • Mevzuat gereği aylık düzenli bakımları yapılmasına rağmen, asansörlerdeki yeşil etiket oranı 2014'deki yüzde 39'luk seviyeden 2015'de yüzde 34'e düşmüştür. Bakanlığın sempozyumda açıkladığı güncel verilerine göre bu oran, 2016'nın ilk 10 ayında ise yüzde 14,4'e kadar gerilemiştir. Yeşil etiket alamayanların ikinci kontrolleri yapılacağından bu oranın yılsonu itibariyle bir miktar yükselmesi beklense de söz konusu düşüş tehlike işareti olarak kabul edilmelidir. Asansörlerde can güvenliğini sağlamak için diğer süreçlerin yanında işletme aşamasında gerçekleştirilen bakım ve servis hizmetleri büyük önem arz etmektedir. Bakım yapan firmaların yetkin teknik personel sayısına göre yapabilecekleri bakım sözleşmesi sayısının belirlenerek yetkili kurumlar tarafından denetiminin sağlanması gerektiği belirtilmiştir.
  • Bakanlığın verilerine göre 2015 yılında 500 bin asansörün yalnızca 203 bininin periyodik kontrolü yapılabilmiştir. Sempozyumda, kontrolü yapılamayan asansörlerde de can güvenliğinin sağlanması için ilgili bakanlıklar, belediyeler, A tipi muayene kuruluşları ve meslek örgütlerinin katılımıyla yürütülecek özel bir çalışmaya ihtiyaç duyulduğu ifade edilmiştir. Belediye kayıtlarında gözükmeyen asansörler tespit edilerek, teknik standartlara uygun hale getirilmeli, bu asansörlerin de periyodik kontrolleri bir an önce sağlanmalıdır. Periyodik kontrollerin ülke çapına yayılması kadar, kontrollerin uygulandığı alanlarda tüm binalara da ulaşılması hayati önem taşımaktadır. Periyodik kontrollerin sağlıklı olarak gerçekleştirilmesi ve muayene kuruluşlarının sorumluluk alanındaki tüm asansörlerde tespitte bulunulabilmesi için en azından ilk kontroller için sürenin 2 yıla çıkarılması gerektiği belirtilmiştir.

ASTEK işlevsel hale getirilmeli

  • ASTEK Asansör Teknik Komitesinin ve Bakanlık tarafından oluşturulan komisyonun işlevsel hale getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
  • Yürüyen merdivenlerin ve yürüyen yolların montaj, bakım, işletme ve periyodik kontrolleri konusunda ilgili mevzuatın olmadığı ifade edilmiş ve bu ekipmanların güvenli kullanımının asansörler gibi önemli olduğu, yürüyen merdiven ve yolların montaj, bakım, işletme ve periyodik kontrolünü düzenleyen mevzuat çalışmalarının bir an önce başlaması gerektiği vurgulanmıştır.
  • Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin zorunlu uygulamasının 01.01.2017’te ve TS EN 81-20 standardının fiili uygulanmasının 01.09.2017 itibarı ile başlayacak olması nedeni ile karmaşa yaşanmaması için, şimdiden gerekli hazırlıkların sektör tarafından yapılması gerektiği, bilgilendirmeler ve eğitimler için Bakanlık ve Meslek Odalarına görev düştüğü ifade edilmiştir.